İSTATİSTİKLER

Sitemizde;26 kategori altında, toplam 720 Hayat hikayesi bulunmaktadır.

Sitemizdeki hayat hikayeleri toplam 2309315 defa okunmuş ve 1557 yorum yazılmıştır.

Iso nedir ve tarihsel gelişimi

Kategori Kategori: İcatlar-buluşlar | Yorumlar 0 Yorum | Okunma 1989 Okunma | Yazar Yazan: ballikas | 18 Nisan 2007 21:58:06

ISO, (International Organization for Standardization) Uluslararası Standard Organizasyonu'nun kısaltmasıdır.

  Iso NEDİR?

ISO, (International Organization for Standardization) Uluslararası Standard Organizasyonu'nun kısaltmasıdır. ISO, uluslararası alanda standardizasyonu sağlamak amacıyla 23 Şubat 1947 tarihinde kurulmuştur. ISO halen 135 ülkeden (her ülkeden bir üye olmak ve eşit oy hakkına sahip olmak üzere) ulusal standard kuruluşlarının katılımıyla faaliyetlerini; Uluslararası mal ve hizmet değişimini hızlandırmak entelektüel, bilimsel, teknolojik ve ekonomik faaliyetlerde işbirliğini geliştirmek amacıyla sürdürmektedir.

   Diğer taraftan farklı ülkelerde veya bölgelerde benzer teknolojiler için geliştirilen farklı standardlar zaman zaman "ticaret için teknik engel" olarak kullanılmaktadır. İşte ISO'nun günümüzdeki en önemli işlevi ISO 9000 kalite yönetim standardları ve diğer ürün standardları gibi uluslarararsı kabul görmüş standardlar hazırlayarak ticaretin önündeki bu tip teknik engelleri ortadan kaldırmaktır.

   Standard hazırlama alanının Birleşmiş Milletleri olarak kabul edilen ISO, bu yaklaşım amaç ve hedefler doğrultusunda dünyada ticaret ve sanayinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için vazgeçilmez olan uluslararası örgüt olarak hizmetlerini sürdürmektedir.

   TSE ISO'nun üyesi ve Türkiye'deki tek temsilcisidir. Bu temsilcilikle TSE, ISO'nun yürütmekte olduğu standard hazırlama çalışmalarına, TSE bünyesinden veya sanayiden uzmanlarla birlikte katılmakta ve katkıda bulunmaktadır.

EN NEDİR?

EN (Europeane Norm), Avrupa Satandardlarının kısaltmasıdır. EN Avrupa Birliğinde standardlar arasında harmonizasyonu sağlamak için oluşturulmuştur. EN çalışma sisteminde her ülkenin ağırlıklı oy hakkı olup, ülkeler arasında oylar eşit dağılmamıştır.

 

Iso’nun (uluslararası standartlar organizasyonu) tanımına gore ISO 9000 serisi şu standartlardan oluşmaktadır:

 

ISO 9000: Kalite yönetimi ve kalita güvencesi standartları seçim ve kullanım klavuzu.

 

ISO9001: Kalite sistemleri tasarım/geliştirme, üretim, tesis ve hizmette kalite güvencesi modeli.

 

ISO9002: Kalite sistemleri, üretim ve tesiste kalite güvencesi sistemi.

 

ISO9003: Son muayene ve deneylerde kalite güvencesi modeli.

 

ISO9004: Kalite yönetimi ve kalite sistemleri elemanları kılavuzu.

 

ISO9004-2: Hizmtler için kılavuz.

 

ISO9005: Kalite sözlüğü.

 

Daha açık bir şekilde ifade etmek gerekirse, 9001, 9002 ve 9003 birer standart özelliğindedir ve kapsadıkları faaliyetler farklıdır.9004 bir çeşit kalite güvencesi ders kitabı özeti şeklindedir; bir işletmenin çeşitli fonksiyonlarında kalitenıin nasıl sağlanacağını anahtarları ile açıklamaktadır.9000 ise bütün bu standartların nasıl kullanılabileceklerini anlatan bir rehber niteliğindedir.

 

ISO9000 serisi çeşitli amaçlarla kullanılabilir.bunlar:

 

1.                Şirketin ürün ve hizmette kaliteyi gerçekleştirirken aynı zamanda maliyetinide düşürmek amacı ile,

2.                Müşterilerine kaliteyi güvence altına alan bir sistem içinde çalıştıgını göstererek onlaragüvence vermek amacı ile,

3.                bu standartlara uygun bir şekilde çalıştığını belgelendirmek amacı ile.

 

ISO9000 serisini daha iyi anlayabilmek için, neleri kapsadığını ve nasıl uygukanabileceğini daha ayrıntılı bir biçimde incelememiz gerekiyor.bunlar tablolar halinde verilmiştir. (Tablo1, 2,3)

 

Bu tabloların incelenmesindende anlaşılacağı gibi 9001, 9002, 9003 serisi birbirini içeren kapsamlardır.(şekil 1)

 

 

 

 

TARİHSEL GELİŞİMİ:   ISO 9000 standard serisi ilk olarak 1987 yılında ISO tarafından uluslararası standard olarak yayınlanmıştır. TS EN ISO 9000 Kalite Standardları Serisi, Uluslararası Standard Organizasyonu tarafından yayınlanan ISO 9000 Kalite Standardları Serisi’nin tam bir çevirisidir. Bu standardlar kuruluşların uygulayacakları kalite sistemlerinde ne gibi şartlar arandığını belirtir. Bunlar, sadece birkaç kuruluşun değil, Türk sanayisini oluşturan tüm kuruluşların yerine getirebilecekleri ve ihtiyaç duyabilecekleri genel şartları içeren uygulanabilir standardlardır.

   ISO 9000 Standardlarına dayalı olarak Kalite Sistemi tesis eden kuruluşlar açısından, Yönetim sistemlerinin yeni bir kavram olması nedeniyle, 1987yılından 1994 yılına kadar standardlarda revizyon yapılmamıştır.1994 yılında yapılan revizyon, ufak tefek değişiklikleri içeren bir revizyondur ve ISO 1994'ün yayınlandığı andan itibaren uygulamada bazı şartları tam anlamıyla karşılamadığı görülmüştür. Ancak Aralık 2000 yılında yapılan revizyon, kalite alanında ki gelişmelerle ISO 9000 uygulamasından edinilen tecrübelerin gözönüne alındığı köklü değişimleri içermektedir. Bu revizyon öncesi dünya çapında 1120 kurum ve kuruluşu kapsayan bir anket yapılmıştır. Yeni standardlar genel bir yapıda oluşturularak kamu ve özel sektörde küçük, orta, büyük ölçekli kuruluşlar ile sanayi, hizmet, yazılım ve diğer alanlar dahil tüm sektör kullanımlarına eşit şekilde uygulanabilir olması benimsenmiştir.

 

 

 

 


TABLO 1     ISO 9001, 9002, VE 9003’ÜM KAPSAMLARI.

 

 

 

                                9001        9002          9003

 

 

1.         YÖNETİM

 

Yönetim sorumluluğu        *            *             *

 

Kalite sistemi             *            *             *

 

Döküman kontrolü           *            *             *

 

 

 

2.         TASARIM                    *             -            -                  

 

 

3.         SATINALMA                  *             *            -

 

 

 

4.         ÜRETİM                          

 

Proses kontrol             *             *             -

 

Taşıma                     *             *             -

 

Ambalaj                    *             *             -

                        

 

5.         KALİTE KONTROL

 

İzlenebilirlik             *             *             *

 

      Muayane ve deney           *            *             *

   

      Kalite KAYITLARI           *            *              *          

 

      Hatalı ürün kontrolü       *            *              *

 

      Düzeltici faaliyet         *            *              -

 

      Eğitim                     *            *              *

 

      İstatistik teknikler       *            *              *

 

 

 

6.         SERVİS                      *            *              -    

 

 

 

 


TABLO 2.       ISO 9004’ÜN İÇERİĞİ

 

 

Ø      Yönetim sorumluluğu

Ø      Kalite sistemi prensipleri

Ø      Kalite Maliyetleri

Ø      Pazarlamada Kalite

Ø      Şartname ve Tasarımda Kalite

Ø      Teminde Kalite

Ø      Üretimde Kalite

Ø      Üretim Kontrolü

Ø      Ürünün Doğrulanması

Ø      Ölçüm ve Deney Ekipmanının Kontrolü

Ø      Uygunsuzluk

Ø      Düzeltici Faaliyetler

Ø      Taşima ve Üretim Sonrası Fonksiyonlar

Ø      Kalite Dökümantasyon ve Kayıtları

Ø      Personel

Ø      Ürün Güvenliliği ve Sorumluluğu

Ø      İstatistik Metodların Kullanımı

 

 


   TABLO 3.   ISO9004-2’NİN İÇERDİĞİ TEMEL ÖGELER

 

  YÖNETİM

Ø      Yönetimin Sorumluluğu

Ø      Kalite Politikası ve Hedefleri

Ø      Hizmet Yönetimi

Ø      Yönetimin Gözden Geçirilmesi

 

PERSONEL

Ø          Eğitim

Ø          Iletişim

Ø          Motivasyon

 

PAZARLAMA

Ø          Pazar araştırması

Ø          Müşteri görüşmeleri

Ø          Reklam

Ø          Hizmet dağıtımı

 

 

 

TASARIM

 

Ø          Tasarım sorumlulukları

Ø          Tasarımın gözden geçirilmesi

Ø          Tasarımın değişikliği kontrolu

 

KALİTE KONTROL

 

Ø          Kalite sistemi prensipleri

Ø          Kalite sisteminde anahtar faktörler

Ø          Kalite sorumluluk ve yetkisi

Ø          Kalite sistem yapısı

Ø          Hizmet-kalite halkası

Ø          Kalite dökümantasyon ve kayıtlar

Ø          İç kalite tetkiki

Ø          Teminde kalite

Ø          Kalite kontrol şartnamesi

Ø          Hizmet kalitesinin tedarikci incelemesi

Ø          Hizmet kalitesinin müşteri incelemesi

Ø          Uygunsuzluğun tanımlanması ve düzeltici faaliyet

Ø          Hizmet kalitesi geliştirme

Ø          Ölçüm sistemi kontrolu

 

 

PERFORMANS ÖLÇÜMÜ

 

 

Ø          Hizmet performans analizini geliştirme

Ø          Veri toplama analizleri

Ø          İstatistiki metodlar

 

 

 

   ISO 9003 cok sınırlıdır; sadece son muayene ve deney konularını kapsamaktadır. Üretimi ve daha önceki aşamalarını kapsamadığı için, aslında bu sistemin ‘KALİTE GÜVENCESİ’ ve                                                                                                                                                                                                                                                                                            ‘KALİTE SİSTEMİ’ olarak tanımlanması hatalı olmaktadır.

   Bir çeşit modernleştirilmiş Klite Kontrol anlayışını standardize etmeyi hedeflemektedir. Kaldı ki, bu şekliyle ne üretici nede müşteri bu standardı hedeflemeyi günümüzde düşünmeyecektir; veya düşünmemelidir.

   ISO 9001 ve 9002’de ise, aralarındaki yegane fark ISO9001- ‘de TASARIM hususlarının yer alması, 9002’de ise bunlara yer verilmemesidir.yani ISO9001’in anlaşılması dizide yer alan diğer üç standardında anlaşılmasını sağlayacaktır.

   ISO 9001 görüldüğü üzere:

v     YÖNETİM

v     TASARIM

v     SATINALMA

v     ÜRETİM

v     KALİTE KONTROL

v     SERVİS

Fonksiyonlarını kapsamaktadır. Bir şirketin bu standartlara uyması,söz konusu fonksiyonlarda belirli faaliyetleri yapıyor olması anlamına gelmektedir.

 

 

BİR KALİTE SİSTEMİ NASİL KURULUR?

 

    Hemen her kuruluşta kalite kontrol faaliyetleri olmakla beraber pek azında bu kontrol güvence altındadır. Kontrol altında olanların çoğuda, ya yetersiz yada yardıma muhtaçtır. Bir kruluşta yeterli bir kaliye kontrol sisteminin kurulması, oldukca titiz ve kapsamlı bir çalışmayı geretirir. Bir proje anlayışı içinde yürütülmesi gereken böyle bir çalısmanınaşamaları aşağıdaki gibi olmalıdır.

 

YöNETİCİ EĞİTİMİ:

 

  Çalışmalara başlamadam once, başta tepe yöneticilerin olmak üzere tüm yöneticilerin bir ‘temel eğitim’ den geçmeleri gerekmektedir.bu eğitimi kalite kontrolu hakkında pratik ve teorik deneyimi olan bir uzmanın vermesi tercih edilmelidir.İki veya üç gün sürecek bu egitimde, konu özlü bir biçimde anlatılır, temel öğeler ve uygulama aşamaları açıklanırve yönetimin soracağı sorular yanıtlanır.

 

ORGANİZASYON:

 

   Kalite kontrol sistemi hakkında genel bir görüş oluşturmuş olan yönetimin yapacağı tek iş, bukonuda örgütlenmeye gitmektir.Şirketin büyüklüğü ve işin kapsamıyla orantılı olarak bir organizasyon geliştirilir. Ürün ve proses sayısı ile kalita hedeflerinin iddialılığı projenin kapsamını belirleyecektir.projeyi, genel müdüre direk bağlı, bir üst düzey yöneticinin yürütmesi tercih edilir. (Dha alt seviyedeki yöneticiler, gerekli yetkiyle donatılabilirler fakat sorunlar çıkabilir). Bu sorumlu yöneticinin vaktinin yüzde elliden fazlasını bu işe ayırması sağlanmalıdır. Her departmanda en az bir kişinin kendi biriminde, sorumlu tutulması gerekir. Örneğin 300 kişinin çalıştığı bir şirkette, proje yürütücüsüne bağlı olarak 5 ila 10 kişinin görevlendirilmesi söz konusudur. Sırf bu iş için yeni adam istihdam edilmesi yerine, mevcut elemanların bu işleri bir ek görev gibi üstlenmeleri tercih edilmelidir. Doğal olarak, bu tip bir görevlendirmenin başarılı olabilmesi için o eleanların normal olarak yürüttükleri kimi işleri bir ölçüde kaydırmak ve sistemi kuracak elemanlarıda kalite kontrolu hakkında bilgilendirmek gerekecektir. Kimi kuruluslar, kalite kontrolü kurma işini bütün olarak bir danişmana ihale etmektedirler. Böyle bir uygulama çeşitli sorunlar yaratır. Herşeyden once, danışman işi ilgililer kadar bilmeyeceği için, kurulan sistem ya yetersiz kalacak, ya da anormal derecede fazla zaman gerektirecektir.İkincisi, esas amaç olan kişilerin kalite kontrolü kavramını öğrenmeleri yetersiz kalacaktır.Ayrıca sistemin geliştirilmesi her defasında bir danışman gerektirecektirki, buda pratikte pekte gelişme olmayacağı anlamına gelmektedir.Şirketin danışnamdan azami ölçüde yararlanıp, sistemin kendinin geliştirilmesi ideal çözüm olacaktır.

                                                  

 

 

ÖN DEĞERLENDİRME:

 

   Kalite kontrol sistemi projesinde görev alan yönetici ve teknik elemanların yapması gereken ilk faaliyet, bir iç denetim uygulayarak mevcut durumu bir ön değerlendirme ile tespit etmektir. Bu ön değerlendirme system geliştirme projesi şekillenecek ve eksikler daha net bir biçimde anlaşılacaktır. Ayrıca bir ön eğitim görevi görecek olan bu değerlendirmenin, büyük bir samimiyet ve açıklılıkla yürüyülmesi gerekmektedir.

 

PLANLAMA:

 

   Kalite kontrol sisteminde tüm fonksiyonlar ve bunların içereceği faaliyetler bir bütün olarak ele alınır, ilişkileri belirlenir ve aşamaları saptanır. Ön değerlendirmede de ortaya çikan öncelikler ışığında kapsamlı bir plan yapılır. Plan, safhalar ve yapılacak işin mahiyetinin yanısıra görevliler ve terminlerde belirtir.

 

UYGULAMANIN DEĞERLENDİRİLMESİ:

 

   Üst yönetimce uygulanan politikanın uygulanması periyodik olarak değerlendirilir. Bu değerlendirmenin nasıl yapılacağı, kimlerin katılacağı ve değerlendirme sonuçlarının nasıl uygulamaya dönüştürüleceği de ayrıca belirlenir ve ilgililere duyurulur. Değerlendirmede danışmanında bulunması gerekir.

 

 

 

İÇ DENETİM:

 

   Sistemin tüm birimlerinde ve tüm öğeleri ile uygulandığında kanaat getirildiğinde bir denetim uygulaması yapılır. İç denetimin asıl amacı, kuruluşun dış denetime hazır hale gelip gelmediğinin araştırılmasıdır. Bu denetime genel müdür de katılır. İç denetimde bütün birimlerin kapsanması hedeflenir, ancak şirket çok büyük ve işlemler çok aşamalı ise genel müdürün denetimin tümünde olması beklenmeyebilir. Bu durumda belli bir iş bölümü ile birimler birbirini denetler.

 

DIŞ DENETİM:

 

   Kuruluş iç denetiminin sonuçlarını değerlendirir, eksikleri veya yanlışları varsa onları düzeltir ve böylece dış denetime hazır hale gelir. Dış denetim müşteri tarafından, müşterinin görevlendirdiği bir denetci kuruluş tarafından, ya da sistemi belgelendirme amacı ile gelecek olan denetci tarafından gerçekleştirilir. Belgelendirme için yapılacak denetim belli bie prosedüre tabidir.

 

 

 

GELİŞME:

 

   Kalite kontrol sistemini tatminkar bir noktaya getirmiş olan bir kuruluş, üç ihtimalle karşı karşıyadır. Sistemi aynen koruyabilir; geliştirebilir; veya ihmal sonucu geriye götürebilir. Geriye gitmese bile, sistemi aynen korumak yeterli olmayacaktır. Zira rakipler sürekli olarak geliştiklerinden kuruluşunda kendini geliştirmesi gerekmektedir. Bu nedenle, belirli periyotlarda yönetim sistemi gözden geçirilir ve sürekli bir gelişim için bir program uygulanır.

 

   Ayrica, ISO’ya kayıt olmak prosesin sonu değildir. Her üç yılda bir kaydın yenilenemsi gerekir, ayrıca her altı ayda bir teftiş ziyaretleri yapılır. Bu nedenle, firmanın kendini değerlendirmeye ve belgelerini güncel tutmaya devam etmesi şarttır.bunun için yapılan kendi kendini değerlendirme prosesi, kayıt için yapılanla aynıdır.

   ISO 9000 standartlarını uygulamak için bir plan yaparken ve kayıt için hazırlanırken ele alınması gereken üç factor vardır:

 

 

 

 

1.         FİRMANIN SEÇTİĞİ ISO 9000 DÜZEYİ:     

 

   Iso 9001’e uygunluğu sağlamak için gerekli olan bir plan, ISO 9003 için yapılacak bir plandan çok daha ayrıntılı olacaktır. (Yirmi maddeye karşılık on iki madde).

 

2.       FİRMANIN OPERASYONLARININ KARIŞIKLILIĞI:

 

   Firmanin sayıları;(çalışanlar, değişik ürün ve prosesler, imalat hataları, şubeleri) ISO 9000 standartlarının uygulanmasını etkileyecektir. Örneğin iki bin kişi çalıştıran bir firmada, yüz kişilik bir firmadan daha çok kişi ISO süreci ile doğrudan ilgili olacaklardır. Öncelikle işcilerin eğitimi için daha fazla zaman gerekecek ve daha fazla veri toplanacaktır. ISO’nun firmanın her bir proses  için belge toplamasını ve bulundurmasını istemesinden dolayı, bunların sayısı, uygulama programına etkide bulunacaktır.

   Örneğin bir gıda firması, değişik bir proses için belgeleme yapmak zorundadır. Gerekli olan bütün verilerin toplanması, analiz edilmesi ve belgelerin toplanması uzun zaman alacaktır. Bu faaliyetler  bazı ürünlerin senenin belli zamanlarında yapılmasından ve bilgilerin elde bulunmamasından dolayı daha fazla gecikebilecektir.

   Çok sayıda şubesi: özellikle değişik bölglerde imalat yapan fabrikaları olan bir firmanın, ISO 900 uygulaması için bir program yapmadan once bir çok kakar alaması gerekmektedir.

   Örneğin; firma bir tek birim olarakmı yoksa, bazı bölgelerde ayrı ayrı mı tetkik edilecektir? Bazı durumlarda müşteriler, özellikle belirli bir ürünün tek üreticisi durumunda ise iseler, bölgedeki birimlerin ayrı ayrı tetkikini isteyebilirler.

   Diğer durumlarda, firma bu kararı kendisi verir. Birimleri ayrı ayrı muayene edilecek olsa bile, firma bütün bölgelerdeki personelin eğitimini birleştirmeye veya benzer belge tutma olanakları kurmaya, böylecede maliyetleri azaltmaya karar verebilir.

   Eğer birimler ayrı ayrı tetkik edilirse, firma muayenelerin her bir tesiste hemen hemen aynı zamanda olmasını sağlamak için, herbirinin programını birbirine bağlamak isteyebilir. Böylece bunların aynı belgeyi paylaşması sağlanabilir. Başka bir fayda, ardışık tetkikler için, aynı kayıtçıya ödenecek parada tasarruftur.

 

3.         FİRMANIN KALİTE PROSESİ:

 

Bir firmanın ISO 9000 kaydındakikolaylık CQI’ın uygulanmasında gerçekleştirdiği ilerleme ile doğrudan orantılıdır. Hiç bir kalite sistemi olamayan firmalar ISO prosesini ve belgelerini sıfırdan kurmak zorundadırlar, oysa kaliteli firmalar mevcut kalite proseslerinin hepsini veya bir kısmını ISO’ya uyarlayabilirler.

   Kalite prosesine henüz başlayan firmalar ISO gereksinimlerini firmanın tüm kalite takvimine sokacak adımlar atmalıdırlar. Belgeler gene sıfırdan toplanmalıdır, fakat kayıt prosedürünün geride kalan kısmı kolay olabilecektir. Çünkü ISO gereksinimlerinin çoğu, CQI prosesinin bir parçasi olarak zaten yapılmakta olacaktır.

 

 

HANGİ SEKTÖR HANGİ STANDART?

 

   Bu kararın verilmesinde baskın husus, firmanın prosesleridir. Bu prosesler ISO 9000’in; tasarım, üretim, çalıştırma ve servis şeklindeki dört alanı kapsamaktamıdır? Yoksa kayıt 9002 veya 9003 için mi elde edilecektir?

   Iki önemli faktörün daha ele alınması gerekmektedir. Birincisi dış etkidir. Örneğin otomobil imalatçıları için pencere camı üreten ve tasarım departmanı olmayan küçük bir firma, ISO 9002’ye kayıt olabileckken, müşterileri olan oto yapımcıları, satıcı firmalardan 9001’e kayıtlı olmalarını isteyebilir. Dolayısı ile cam firması ana müşterisini kaybetmemek için 9001 almaya karar verebilecektir.

   Ikinci husus ise, kayıt şeklinin algılanan değeri ile firmanın gelecekteki durumudur. ISO 9002 altında değerlendilebileck bir firma, potansiyel müşterilerine ulaşmak için daha güçlü bir standardın, daha etkili olacağını düşünerek, 9001 kaydını isteyebilir. 

 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdyrylabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazylmamy?

Yorum Yazın



KalynYtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    





Arama ARAMA