İSTATİSTİKLER

Sitemizde;26 kategori altında, toplam 720 Hayat hikayesi bulunmaktadır.

Sitemizdeki hayat hikayeleri toplam 2226523 defa okunmuş ve 1557 yorum yazılmıştır.

Dünya Bankası

Kategori Kategori: Ekonomik | Yorumlar 0 Yorum | Okunma 2041 Okunma | Yazar Yazan: ballikas | 22 Kasım 2009 06:15:01

Dünya bankası gelişmekte olan üye ülkelerin sosyo-ekonomik gelişmelerine yardım amacı güden, çok taraflı bir kalkınma kurumudur.

Dünya Bankası

 

Dünya bankası gelişmekte olan üye ülkelerin sosyo-ekonomik gelişmelerine yardım amacı güden, çok taraflı bir kalkınma kurumudur. Dünya Bankası terimi finansal ve HUKUKİ açıdan bağımsız iki kuruluşu ifade eder. Bunlar Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası ve Uluslararası Klakınma Birliğidir. IBRD ve IDA’nın birbirleriyle ilişkili 3 fonksiyonu vardır: kredi vermek, ekonomik ve teknik yardım ve danışmanlık sağlamak ve başkaları tarafından yapılan yatırımlarda aracı olarak hizmet sunmak.

 

IBRD kredi verme faaliyetlerini genelde dünya sermaye pazarlarından aldığı borçlarla finanse eder. IDA büyük ölçüde zengin üyelerden sağladığı kaynakları, uygun koşullarla en fakir ülkelere verir. Projelerinin finansmanında Dünya Bankası’nın fonlarıyla devletler, ticari bankalar, ihracat kredi kurumları ve diğer çok taraflı kuruluşların sağladığı fonlar birlikte kullanılmaktadır. Dünya bankası gelişmekte olan ülkelerin kalkınmalarını tehdit eden yapısal sorunların karşısında skonomik politikalarını ve yapılarını uyarlıyabilmelerine yardım içinde kredi vermektedir.

 

Türkiye Dünya bankası’na 1947 yılında 5016 sayılı kanunla, IDA’ya 1960 yılında 77 sayılı kanunla üye olmuştur.[1]

 

ULUSLARARASI İMAR VE KALKINMA BANKASI:

 

2.Dünya Savaşının sonucunda, savaşın getirdiği sorunların nasıl çözüleceği konusunda yapılan tarışmalar sonucu, savaştan zarar görmüş bölgelerin imarı ve üretimin yeniden başlayabilmesi için uluslarararsı bir sermayeye ihtiyaç olduğu ortaya çıkmıştı. Özellikle Avrupalı ekonomistler uluslararası bir bankanın kurulması gerektiği fikrinde birleşmekte idiler. Böylece Dünya bankası kurulması fikrinin ilk tohmları atılmış oluyordu. Bankanın kurulmasındaki esas amaç ülkelerin orta ve uzun vadeli yatırım kredilerini temin edebilmekti.

 

Dünya Bankası’nın anlaşması temmuz 1944 yılında 44 devlet tarafından parafe edilmiş, anlaşma bu 44 ülkeden 41’i tarafından onaylandıktan sonra 1945’te yürürlüğe girmiş.[2] Banka, 25 Haziran 1946 günü faaliyetlerine başlamıştır.[3][4] Banka’nın kuruluşundan sonra üye sayısında hızlı ve muntazam bir artış kaydedilmiş ve 1944 yılında üye sayısı 177’e ulaşmıştır.

 

Banka üyeliği, IMF üyeliği şartına bağlanmıştır. Yani Dünya Bankası’na üye olabilmek için önce IMF’ye üye olmak gerekmektedir. Banka üyeliğinden çıkış ise, üç yoldan biriyle olabilmektedir.

A.   Ülkeler dilediklerinde bankadan ayrılabilirler

B.   B.kendisine tevdi edilen yükümlükleri yerine getirmediği taktirde ilgili ülkenin üyeliğine son verilebilir.

C.   IMF üyeliği herhangi bir şekilde sona eren bir ülkenin Dünya Bankası üyeliği de kendiliğinden sona erer.

 

Banka’ya, biri geçici diğeri devamlı olmak üzere iki amacın gerçekleştirilmesi görevi verilmiştir.

1. 2.Dünya Savaşı tahribatının gderilerek zarar gören ülkelerin yeniden inşa ve imarıdır.

2. Az gelişmiş ülkelere kalkınmalarında yardımdır.

 

Bu kuruluştan en son kredi sağlayan gelişmiş ülke 1960 yılında Japonya’dır.[5]

Banka’nın başlıca üç kaynağı vardır.

1.    Üye ülkelerin sermaye iştirakleri

2.    Sermaye Piyasasından alınan borçlar

3.    Toplanan fonların işletilmeleri sonucu elde edilen net gelir

 

Başlangıçta Banka için kabul edilen sermaye miktarı 10 milyar dolar iken bu miktar 1994 yılında 170 milyar dolara ulaşmıştır.[6] Amerikan Doları ve kısmen de üye ülkenin kendi parası cinsinden ödenmekte, ödenmemiş sermaye ise, Banka’nın borçları ve krediler için garanti oluşturmaktadır.

 

Kuruluş aşamlarına göre Banka’nın üç organı vardır.

 

GUVENÖRLER MECLİSİ: Anlaşmadan doğan tüm yetkileri elinde toplayan bu meclis her ülkenin gönderdiği bir guvernör ile bir guvernör yardımcısından oluşmaktadır. Üye ülkelerin tayin ettikleri guvernörler bu ülkelerin maliye bakanları veya merkez bankası başkanları ya da bu seviyede herhangi bir memurdur. Her guvernör oylama sırasında 250 temel oya, ayrıca üye ülke tarafından taahüt edilmiş her 100000$ sermaye karşılığında ilave bir oya sahiptir.

Banka’ya yeni üye alınması, bir ülkenin üyeliğine son verilmesi, Banka sermayesinin arttırılması ya da azaltılması, diğer uluslararası kuruluşlarla işbirliğine karar verilmesi vb... bu meclisin görevlerini teşkil eder.

 

DİREKTÖRLÜK: Banka’nın yönetiminden ve işlemleriden direk sorumlu olan organdır. 5 üyesi ABD, JAPONYA, ALMANYA, FRANSA ve İNGİLTERE’den seçilir. Guvernörler meclisinin yetkilerinin büyük bir bölümü, direktörlüğe devredilmiş durumdadır. Tayinle gelen her üye, temsil ettiği ülkeye ait oya, seçimle gelen her üye ise, kendisini seçen ülkelerin oylarına sahiptir ve bu oylarını topluca kullanmak zorundadır.

 

BAŞKAN VE DİĞER PERSONEL: Başkan direktörlük tarafından seçilir, hem direktörlüğün hem de düny bankası grubunun başkanıdır. Başkan, direktörlüğün genel politikası ve talimatlarına uygun olarak, Banka’nın yönetiminden sorumludur. Kuruluş anlaşmasının 4. maddesinin 10.bölümünde Banka elemanlarının, hiçbir üye ülkenin politik olaylarına karışmayacakları, kararlarında hiçbir ülkenin politik durumundan etkilenmeyecekleri, yalnızca ekonomik düşüncelerle hareket edecekleri belirlenmiştir.[7]

 

Dünya Bankası’nın yıllık toplantısı geleneksel olarak  IMF ile birlikte yapılmaktadır.

 

Krediler açısından, Dünya Bankasını değerlendirecek olursak, Ulusal para kredileri, genellikle enflasyonist etkiler nedeniyle ülkenin emisyona girmek istemediği fakat projeyi finanse etmek için iç kaynakların yeterli olmadığı durumlarda ithalat kapsamı düşük verimlilik ve üretim artışına katkıları yüksek özel bazı pojelere verilmektedir.

 

Ayrıca yapısal uyum kredileri (orta-uzun vadeli), proje kredileri ve program kredileri de mevcuttur.

 

Yapısal uyum kredileri, tarım, enerji, sanayi gibi sektörlerdeki yatırımların finansmanını sağlamaktadır.

 

Bunların dışında, Banka, resmi ve özel kuruluşlara da kredi açabilir. Özel kuruluşlara kredi açıldığında ilgili hükümetin, Merkez Bankası’nın ya da yetkili bir resmi organın garantisi istenmektedir.

 

Banka’nın kredi işlemlerinde uyguladığı, büyük ölçüde Kuruluş Anlaşması’na dayanan ilkeler şöyle özetlenebilir:

 

·        Banka, makul şartlarla ve diğer yollardan kaynak elde edilemeyeceğine kanaat getirdiği, ülkenin kalkınmasında önceliği olan, ekonomik ve teknik yönleri sağlam ve gerçekleştirilmesindeki başarı şansı yüksek olan projelere kaynak temin etmektedir.

·        Banka’nın finanse ettiği, büyük veya küçük her proje bir ülkenin toplam ihtiyaçları, yetenekleri ve politikalarının ışığı altında incelenir. Bu yöntem, Banka açısından, kendi kaynaklarını en verimli biçimde kullanmak yönünden zorunlu olduğu gibi, mevcut kaynaklarını verimli bir biçimde kullanmak zorunda olan az gelişmiş ülke için de önemlidir. Hazırlanan ülke ekonomik raporundan hem banka hem de hükümet yararlanır. Rapor sürekli olarak gözden geçirilir. Bilgiler yenilenir. Bu rapor, bankanın mali ve teknik kararlarına esas teşkil ettiği gibi, hükümetler için bir planlama vasıtası olmakta , diğer ulusal ve uluslararası finansal kuruluşlarıca da belge olarak kullanılmaktaqdır.

·        Bütün bu faaliyetlerin yanısıra, banka uluslararası kuruluşlara (örneğin GATT) teknik danışmanlığıda üstlenmiştir. Ayrıca, Banka mali güçlük çeken az gelişmiş ülkeler için yardım grupları, danışmalık grupları oluşturmakta, konsorsiyumlar kanalıyla bu ülkelere acil mali yardım yapamaktadır. Son zamanlarda Banka üye ülkelerinin ticari bankalara olan borçlarının azaltılmasına yönelik programlarda uygulanmaktadır.

 

ULUSLARARASI KALKINMA BİRLİĞİ:

 

Uluslararası kalkınma Birliği (IDA), fert başına milli geliri çok düşük olup, dış ticaret finansmanını normal kaynaklardan sağlayamayan ülkelere, dünya bankasından daha esnek şartlar ile krei vermek üzere, 1960 yılında kurulmuştur. Dünya Bankası’nın yalnızca verimli projeleri kredilendirme ve kredilerin döviz cinsinden geri isteme şartı nedeniyle, gelişmekte olan ülkeler dünya bankası kredilerinden yeterince yararlanamaz olmuşlardır. IDA’nın kurulması, gelişmekte olan ülkelere uzun vadeli, düşük faizli kredi verilmesi ve kredilerin borç alan ülkenin milli parasyıla geri ödenmesi imkanını sağlamıştır. Böylece yeterince karlı görünmeyen ama kalkınma açısından çok önemli olan projelerin finanse edilebilmesi mümkün olmuştur.

 

IDA ve IBRD hukuken ve finansal açıdan farklı kuruluşlar olmasına rağmen aynı personel tarafından yönetilirler.

 

Türkiye IDA kredilerinden önemli ölçüde yararlanmışsa da, 1973 yılı sonundan itibaren fakirlik düzeyini (kişi başına düşen milli gelir seviyesi) aştığından bu kredilerden yararlanamaz hale gelmiştir.

 

 

 

 

DİĞER DÜNYA BANKASI KURULUŞLARI:

 

Uluslararası Finans Kuruluşu (IFC): Görev açısından IBRD ye benzemekle beraber, bu kuruluşla ayrıldığı nokta, IFC’nin amacı üye ülkelerde özel kesimin gelişmesini özendirmek ve bunun için yerli ve yabancı kaynakların harekete geçirilmesini sağlamaktır.

 

Çok Taraflı Yatırım ve Garanti Kuruluşu(MIGA): Bu kuruluşun amacı, gelişmekte olan ülkelerde müşteriye dönük uygun maliyetli hizmetLer sunmak suretiyle, verimli projelere gelişmiş ülkelerden yapılacak yatırımların artışını sağlamaktır. Diğer bir deyişle, gelişmiş ülkedeki yatırımcıları teşvik ederek ve garanti vererek, gelişmekte olan ülkere yardım etmelerini (yatırım yapmalarını) sağlamaktır.

 

Sonuç olarak şöyle denebilir ki: Dünya bankası (IBRD, IDA, IFC, MIGA), az gelişmiş ülkelerin yatırım ve kalkınma programlarının dış finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla, gelişmiş ülkelerin sermaye piyasalarından finansal kaynak sağlayarak az gelişmiş ülkelerin kalkınmalarına önemli ölçüde katkı sağlayan bir kurumdur.

 

BÖLGESEL KALKINMA BANKALARI:

 

Amerikalılararası Kalkınma bankası

Afrika Kalkınma bankası

Asya Kalkınma bankası

Doğu afrika Kalkınma bankası

Karayipler Kalkınma bankası

İslam Kalkınma Bankası

Avrupa İmar ve Kalkınma bankası

Kei ticaret ve Kalkınma Bankası

 

Bu bölgesel kalkınma bankalarının esas amacı, az gelişmiş ülkelerin kalkınmada ihtiyaç duydukları finansal kaynakları sağlamak, teknik, sosyal, kültürel hizmetleri sunmaktır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ULUSLARARASI PARA FONU(IMF)

 

IMF, 1944 yılında Bretton-Woods’da toplanan 44 ülke tarafından imzalanan anlaşmaya dayalı olarak kurulmuş, 1946 yılında finansal faaliyetlerine başlamıştır. Merkezi Washington’da bulunan Fon’un üye sayısı son senelerde, Sovyetler Birliği2nin çöküşüyle bağımsızlıklarını kazanan birçok ülkenin katılımıyla 180’e ulaşmıştır.[8]

 

IMF’nin örgüt yapısı, yönetim kurulu, başkan ve sekreteryadan oluşur. IMF’nin en üst karar organı yöneticiler meclisidir. Meclis, üye ülkerin maliye bakanları veya merkez bankaları başkanlarından oluşur ve yılda en az bir kez Dünya bankası ile birlikte toplanır. Bu toplantılara üst düzey bürokratlar, para ve ticaret uzmanları da katılır.

 



[1] Oğuz Öner: Türkiye’yi uluslararası Kuruluşlara Üye Yapan Antlaşmalar, yay no:376, 1974, s:15

[2] The World Bank Questions and Answers, Washington, 1977,s:3

[3] A Career With The World bank, Washington, 1981, s: 2

[4] The World Bank Questions and Answers, s:14

[5] Halil Seyidoğlu, Uluslararası Finans, İstanbul, Güzem Yayınları, 1944, s:214

[6] Seyidoğlu, s:219

[7] Edward S. Mason ve robert E. Asher, The World Bank Since Bretton Woods, Wahington, 1973, s:27

[8] Seyidoğlu, s:26

 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdyrylabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazylmamy?

Yorum Yazın



KalynYtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    





Arama ARAMA